Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

carnivoor - (vleesetend dier)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

carnivoor zn. ‘vleesetend dier’
Nnl. carnivora (mv.) ‘vleeseters’ [1847; Kramers], carnivoren (mv.) ‘id.’ [1900; WNT vleescheter].
Ontleend aan de verkorting van Latijn animalia carnivora ‘vleesetende dieren’, Latijn carnivorus ‘vleesetend’, gevormd uit het zn. carō ‘vlees’ (genitief carnis), zie ook → incarnatie, → carnaval, en de stam van het werkwoord vorāre ‘(gulzig) eten, verslinden’.
Latijn carō hoort wrsch. bij de wortel pie. *(s)ker- ‘snijden’, zie → scheren 1.
Latijn vorāre is verwant met: Grieks bibrṓskein ‘verslinden’, brṑmē ‘spijs’, brōtós ‘eetbaar’; Sanskrit girati ‘verslinden’; Litouws gérti ‘drinken’, gìrtas ‘dronken’; Oudkerkslavisch -žrěti ‘doorslikken’ (Russisch žrat' ‘gulzig eten’); Armeens eker ‘at’; Oudiers gelid ‘verslinden’; < pie. *gwerh3-, *gwrh3- (LIV 211).

EWN: carnivoor zn. 'vleesetend dier' (1847)
ANTEDATERING: Eerst als wetenschappelijke naam in: VLEESCH-EETENDE BEESTEN. "Carnivora" [1778; iWNT vleeschetend]
Later: twee nieuwe carnivoren [1838-39; TNGP (5) I, 134] (EWN: 1900)
[J. Luif (2010-2018), 'Oudere dateringen van woorden uit het EWN', in: Trefwoord (bewerkt)]

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

carnivoor [vleeseter] {1865} < frans carnivore < latijn carnivorus [vleesetend], van caro (2e nv. carnis) [vlees] (vgl. carnatie) + -vorus (vgl. -voor).

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

carnivoor ‘vleeseter’ -> Indonesisch karnivor ‘vleeseter’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

carnivoor vleeseter 1865 [KVW] <Frans

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal