Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

diacones - (protestantse liefdewerkster, ziekenzuster)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

diacones zn. (NN) ‘protestantse liefdewerkster, ziekenzuster’
Vnnl. diaconessen (mv.) ‘armenverzorgsters’ [1658; WNT], diaconissen (mv.) ‘gewijde weduwen’ [1667; WNT]; nnl. ‘verpleegster in diaconessenhuis’ [1896; WNT].
Afleiding met het achtervoegsel → -es van diaconus, zie → diaken.
Het woord werd oorspr. in de protestant-christelijke kerken gebruikt als vrouwelijk equivalent van diaken, maar betekent thans uitsluitend nog ‘verpleegster in diaconessenhuis’. In het hedendaags Nederlands wordt een vrouwelijke diaken ook diaken genoemd.
diaconessenhuis zn. (NN) ‘ziekenhuis met diaconessen’. Nnl. diaconessenhuis [1896; WNT leertijd]. Samenstelling van diacones en → huis.

EWN: ♦ diaconessenhuis zn. (NN) 'ziekenhuis met diaconessen' (1896)
ANTEDATERING: de zusters "diaconessen" uit het "diaconessenhuis" te Utrecht [1849; Drentsche courant (KB) 9/1]
[J. Luif (2010-2018), 'Oudere dateringen van woorden uit het EWN', in: Trefwoord (bewerkt)]

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

diacones [pleegzuster] {1896} < frans diaconesse (vgl. diaken).

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

diacones ‘pleegzuster’ -> Indonesisch diakonés ‘pleegzuster’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

diacones pleegzuster 1872 [GVD] <Frans

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut