Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

kartel - (inkeping)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

kartelen ww. ‘kartels aanbrengen’
Mnl. kertelen ‘van franje voorzien’ [1483; WNT]; vnnl. kertelen ‘kerven, van kartels voorzien’ [1599; Kil.], kartelen in blaadjes ..., die rontom min of meer gekartelt zyn [1698; WNT wederdood].
Frequentatief van kerten ‘kartelen’ [1599; Kil.], later met overgang e > a voor r + dentaal zoals bij → hart. De verdere herkomst van kerten is onzeker, vermoedelijk is het met r-metathese gevormd uit Middelnederlands cretten, cratten ‘krabben, krassen’, zoals in distelen ... die sere cretten en scremen ‘distels, die erg krassen en schrammen’.
Bij mnl. cretten: mnd. kratten ‘id.’; mhd. kratzen ‘id.’, zie → krassen. Dit zouden klanknabootsende woorden kunnen zijn.
kartel 2 zn. ‘scherpe inkeping langs een rand’. Nnl. kartel in van groote kartels of bolletjes voorsien [1724; WNT linie]. Afleiding van kartelen.

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut