Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

zeekoe - (zeezoogdier)

Dialectwoordenboeken en woordenboeken van variëteiten van het Nederlands

G.J. van Wyk (2003), Etimologiewoordeboek van Afrikaans, Stellenbosch

seekoei s.nw.
Plantetende, amfibiese soogdier wat in varswater voorkom, met 'n plomp liggaam, groot kop en bek, vier kort, sterk bene en 'n dik, haarlose vel.
Uit Ndl. zeekoe (Mnl. seecoe) 'walrus', 'n samestelling van zee en koe, so genoem omdat 'n walrus aan 'n vis met die kop van 'n koei herinner. Reeds by Van Riebeeck (1651 - 1662) in die vorm zeekoe, waarna in Afr. by Pannevis (1880) in die vorm seekoei. Van Riebeeck dra die bet. van Ndl. zeekoe 'walrus' sonder enige verduideliking oor op bg. varswatersoogdier, dus is dit mntl. dat hierdie betekenisverskuiwing reeds vroeër in Ndl. se kolo-niale geskiedenis plaasgevind het. Die betekenisoordrag het wsk. plaasgevind omdat beide diersoorte amfibies is en in die water na mekaar kan lyk. Ndl. gebruik die woord nijlpaard (1743), 'n leenvertaling via Latyn van Grieks hippopotamos, lett. 'perd van die Nylrivier', om na bg. varswatersoogdier te verwys.
Vanuit vroeë Afr. in S.A.Eng. in die vorm zeekoe (1822) en vanuit Afr. in S.A.Eng. in die vorm seekoei (1925).

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

zeekoe ‘zeezoogdier’ -> Engels sea-cow ‘nijlpaard’ ; Japans seiuchi ‘walrus, lett. zeekoe’; Sranantongo seku ‘zeezoogdier’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

zeekoe* zeezoogdier 1287 [CG NatBl]

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut