Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

serenade - (muzikale hulde)

Etymologische (standaard)werken

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

serenade [muzikale hulde] {ca. 1665} < frans sérénade < italiaans serenata, van sereno [helder, opgewekt, sereen, kalm] < latijn serenus [helder, klaar, onbewolkt, vriendelijk]; de betekenis werd beïnvloed door italiaans sera [avond].

J. de Vries (1971), Nederlands Etymologisch Woordenboek, Leiden

serenade znw. v., eerst nnl. < fra. sénérade < ital. serenata ‘avondconcertʼ, door volksetymologie onder invloed van sera ‘avondʼ uit de oudere bet. ‘reinheid, vrolijkheidʼ.

N. van Wijk (1936 [1912]), Franck's Etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, 2e druk, Den Haag

serenade znw., nog niet bij Kil. Via fr. sérénade uit it. serenata. Ook elders ontleend.

Dialectwoordenboeken en woordenboeken van variëteiten van het Nederlands

F. Aarts (2017), Etymologisch Dictionairke vaan ’t Mestreechs, Maastricht

serenaad (zn.) muzikale hulde; Nuinederlands serenade <1665> < Frans sérénade.

G.J. van Wyk (2003), Etimologiewoordeboek van Afrikaans, Stellenbosch

serenade s.nw.
1. Musiek- of sanguitvoering as huldebewys by iemand se huis, dikw. onder die venster van 'n geliefde. 2. Musiekstuk vir so 'n geleentheid.
Uit Ndl. serenade (1665 - 1670).
Ndl. serenade uit Fr. sérénade (1556) uit It. serenata 'helder hemel' wat afgelei is van sereno 'helder, opgewek, sereen, kalm' en volksetimologies in verband gebring word met sera 'aand'.
D. Serenade (1694), Eng. serenade (1656).

J. van Donselaar (1989), Woordenboek van het Surinaams-Nederlands, Muiderberg

serena’de (de, -s), muzikale hulde (verrassing*) op het middernachtelijk uur. De klok sloeg in het huis nog net de laatste slag van 12, toen pa van al dat harmonisch gerucht beneden, wakker werd. ’Vlug Herman’, zei de vrouw. ’Serenade voor jou’ (C. Ooft 51). - Etym.: In AN is s. het woord voor verscheidene muzikale uitingen, die alle ’s avonds plaats hebben.

Thematische woordenboeken

N. van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

serenade (Frans sérénade)

C.H.Ph. Meijer (1919), Woorden en uitdrukkingen verklaard door Dr. C. H. Ph. Meijer, Amsterdam

Serenade, eerst laat ontleend aan fr. sérénade, uit it. serenata = vocale of instrumentale muziekvoordracht des avonds voor een huis gehouden, van sera = avond, gelijk aubade, aan ’t fra. aubade, uit provenç. albada, aubade, spa. albada, van aube, ouder albe (= morgenstond, van lat. alba = wit).

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

serenade ‘muzikale hulde’ -> Indonesisch sérénade ‘muzikale hulde’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

serenade muzikale hulde 1665 [WNT] <Frans

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal