Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

tribune - (plaats voor toeschouwers)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, Amsterdam

tribune zn. ‘plaats voor toeschouwers’
Nnl. tribune ‘spreekgestoelte’ in op de Tribune geklommen [1795; Leeuwarder Courant], als hij naar de tribune gaat, of 'er van af komt [1799; WNT], Tribune, spreekstoel, spreekgestoelte [1805; Meijer], ‘plaats voor toeschouwers’ in Tribune ..., de zit- of staanplaats der toehoorders in eene openbare vergadering [1805; Meijer], ‘galerij in kerken’ in Tribune ...; in de kerken eene verhevene plaats [1856; WNT], ‘verhoogde plaats voor publiek’ in de nieuwsgierigheid was geprikkeld; de tribunes waren overvol [1860; WNT].
Ontleend aan Frans tribune ‘verhoging voor volksvertegenwoordigers’ en ‘plaatsen voor toeschouwers in de volksvertegenwoordiging’ [1789; TLF], eerder al ‘verhoging vanwaar georeerd wordt’ [1615; TLF], ‘verhoging in kerk, o.a. voor het altaar’ [ca. 1231; TLF], dat zelf is ontleend aan Italiaans tribùna ‘verhoging voor toeschouwers, platform’ [voor 1580; DELI]. Het Italiaanse woord gaat terug op middeleeuws Latijn tribuna, dat was ontwikkeld uit klassiek Latijn tribūnal ‘verhoging voor magistraten’, zie → tribunaal.

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

tribune [zitplaatsen voor toeschouwers] {1799} < frans tribune (vgl. tribunaal).

J. de Vries (1971), Nederlands Etymologisch Woordenboek, Leiden

tribune znw. v., eerst nnl. < fra. tribune ‘stellage voor de redenaarʼ < ital. tribuna gevormd in aansluiting aan lat. tribunal ‘toneel, verhogingʼ.

N. van Wijk (1936 [1912]), Franck's Etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, 2e druk, Den Haag

tribune znw., nog niet bij Kil. Uit fr. tribune (< mlat. tribûna, naast lat. tribûnal opgekomen). Ook elders ontleend.

Dialectwoordenboeken en woordenboeken van variëteiten van het Nederlands

F. Aarts (2017), Etymologisch Dictionairke vaan ’t Mestreechs, Maastricht

tribuun (zn.) tribune; Nuinederlands tribune <1795> < Frans tribune.

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

tribune ‘plaatsen voor toeschouwers’ -> Indonesisch tribun(e) ‘plaatsen voor toeschouwers’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

tribune zitplaatsen voor toeschouwers 1805 [WNT] <Frans

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal